Sau nhiều thập kỷ chuyển mình, Trung Quốc có vị thế vững vàng nhất khi eo biển Hormuz đóng cửa, nhờ sở hữu quá nửa lượng xe điện toàn cầu cùng tỷ trọng lớn điện tái tạo.

经过数十年的转型，得益于拥有全球超过一半的电动汽车保有量以及高比例的可再生能源，中国在霍尔木兹海峡关闭时仍能处于最为稳固的地位。

Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nhiều nước gặp khó khăn. Nhưng Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới qua eo biển Hormuz, bằng tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại, vẫn ít bị ảnh hưởng.

霍尔木兹海峡的关闭将使许多国家陷入了困境。但作为全球最大的原油进口国，中国通过该海峡进口的石油总量相当于印度、日本和韩国的总和，其受到的影响却仍相对较小。

Ông Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Phần Lan, cho biết vị thế này rất gần với những gì các nhà hoạch định Trung Quốc hình dung trong nhiều thập kỷ.

芬兰能源与清洁空气研究中心联合创始人劳里.米利维尔塔表示，这一局面与中国决策者数十年来所致力于构建的愿景高度契合。

Với xe điện, cuối năm 2020, Bắc Kinh đặt mục tiêu thị phần phương tiện này chiếm 20% tổng số xe mới vào năm 2025. Vào năm ngoái, tỷ lệ xe điện họ đạt được là khoảng 50%.

在电动汽车领域，中国曾于2020年底设定了一项目标：到2025年，电动汽车的销量占新车总销量的比重要达到20%。然而，到去年为止，这一比例已经达到了约50%。

Theo công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện Trung Quốc năm 2025 là 12,9 triệu chiếc, chiếm 62% lượng xe toàn cầu. Tính riêng dòng xe chở khách, hơn một nửa số xe mới bán ra là phương tiện chạy bằng năng lượng mới (NEV). Tức là, phương tiện giao thông trên đà phụ thuộc vào pin nhiều hơn xăng.

根据市场研究机构Benchmark Mineral Intelligence (BMI)的数据，2025年中国的电动汽车销量达1290万辆，占全球份额的62%。仅就乘用车而言，超过一半的新售车辆为新能源汽车。这意味着，中国的交通运输正朝着依赖电池而非汽油的方向稳步迈进。

Sự bùng nổ bất ngờ này giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của Trung Quốc trên đà giảm dần sau nhiều thập kỷ tăng trưởng chóng mặt. Theo ước tính của CREA, số xe điện này giúp họ giảm tiêu thụ xăng dầu tương đương lượng nhập khẩu từ Arab Saudi.

这一超预期的爆发式增长，使得中国的燃料消耗在经历了数十年飞速增长后开始呈现渐进式下降。据CREA估算，庞大的电动汽车保有量帮助中国减少的石油消耗量，相当于从沙特阿拉伯进口的石油总量。

Trong khi đó, ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc công bố có lãi, thay vì "đốt tiền" và hoãn chiến lược xe điện như đối thủ. Tính đến cuối tháng 3, Leapmotor, Nio, Xpeng đã công bố có lời sau nhiều quý thua lỗ.

与此同时，越来越多的中国电动汽车制造商宣布实现了盈利，这与那些仍在“烧钱”苦撑或推迟了电动汽车发展战略的竞争对手形成了鲜明的对比。截至3月底，零跑汽车、蔚来汽车和小鹏汽车在经历了数季度的亏损后均宣布扭亏为盈。

Leapmotor, được Stellantis hậu thuẫn, đạt lợi nhuận 78 triệu USD vào năm 2025, trong khi năm ngoái lỗ 410 triệu USD. Nio đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 104 triệu USD trong quý IV. Cùng quý này, Xpeng cũng đạt lãi ròng khoảng 55 triệu USD, trong khi cùng kỳ lỗ 190 triệu USD. Họ đã nối dài danh sách hãng xe điện thoát lỗ cùng với những tên tuổi kỳ cựu như BYD, xiaomi và Li Auto.

获得了Stellantis集团注资支持的零跑汽车在2025年实现了7800万美元的盈利，相较于上一年4.1亿美元的巨额亏损，这一业绩实现了显著的逆转。蔚来汽车在第四季度的净利润达到了1.04亿美元。与此同时，小鹏汽车也实现了约5500万美元的净利润，而去年同期则亏损了1.9亿美元。它们与比亚迪、小米和理想等资深老牌厂商一起进入了盈利车企的名单。

Bên cạnh đó, nguồn điện sạch cho nền kinh tế cũng đang trên đà tăng nhanh, vượt quá mục tiêu Bắc Kinh đặt ra. Nguồn điện của Trung Quốc chủ yếu dựa vào than và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỷ trọng điện than giảm mạnh. Hầu hết lượng điện phục vụ tăng trưởng kinh tế mỗi năm đều có thể bù đắp bằng công suất mới của điện gió hoặc mặt trời, giúp giảm nhập khẩu than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, chỉ riêng năm 2024, điện tái tạo đã cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện tăng thêm của nền kinh tế.

此外，为经济增长提供动力的清洁电力供应也正处于快速上升的轨道上，其增长速度甚至超越了中国设定的既定目标。中国的电力供应主要依托于煤炭和可再生能源。其中，煤电比重正呈现出急剧下滑的趋势。如今，​​为支撑经济增长所需的额外电力需求，绝大部分已可通过新增的风能和太阳能发电来满足，从而有助于减少对煤炭和液化天然气的进口依赖。根据能源智库Ember的数据，仅凭可再生能源一项，预计就能满足中国在2024年新增电力需求的约80%。

Bà Muyi Yang, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á của Ember, nhận định cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể càng củng cố hướng đi mà Trung Quốc đang theo đuổi. "Tình thế này bộc lộ những rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào dầu khí nhập khẩu. Đó là lý do quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ gồm hoạt động xây thêm nhà máy điện gió và mặt trời, mà còn cần khử carbon trên toàn nền kinh tế", bà nói.

Ember亚洲区高级能源分析师杨慕怡认为，由美伊冲突引发的能源冲击可能会进一步让中国坚持目前的发展方向。她说：“这一局势凸显了过度依赖进口石油和天然气所蕴含的风险。这就是为什么能源转型不仅意味着要新建更多的风力发电厂和太阳能发电厂，还需要在整个经济领域实现去碳化。”

Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định về lâu dài, quá trình điện khí hóa giao thông và tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo tiếp tục giúp nền kinh tế này ít chịu ảnh hưởng hơn trước các cú sốc giá dầu.

华侨银行的分析师指出，从长远来看，交通运输领域的电气化进程以及可再生能源份额的持续提升，将使中国的经济在面对油价剧烈波动所带来的冲击时，变得愈发具有韧性，更不易受到其带来的负面影响。

Thực tế, cả ba công ty dầu khí lớn nhất Trung Quốc đều chứng kiến lợi nhuận giảm trong năm 2025, do cuộc chuyển đổi năng lượng. Trong đó, Sinopec - công ty lọc dầu công suất lớn nhất thế giới - giảm 36,8% lợi nhuận so với năm 2024. Năm ngoái, sản lượng xăng và dầu diesel của họ giảm lần lượt 2,4% và 9,1%, xuống còn 62,6 triệu tấn và 52,6 triệu tấn.

事实上，受能源转型影响，中国三大石油巨头在2025年的利润均出现下滑。其中，全球炼油能力最强的中石化2025年的净利润较2024年下降了36.8%，汽油和柴油产量分别下降了2.4%和9.1%，降至6260万吨和5260万吨。

Ngoài ra, rủi ro năng lượng của Trung Quốc cũng được giảm thiểu nhờ chiến lược đa dạng nguồn cung. Họ mua dầu từ nhiều nhà cung ứng, không phụ thuộc quá 20% lượng nhập khẩu vào một quốc gia, khác với nhiều nước châu Á. Ví dụ, Nhật Bản mua gần 80% lượng dầu từ Arab Saudi và UAE. Với tỷ trọng tương đương, Trung Quốc mua từ 8 quốc gia, gồm lượng lớn dầu từ Nga, Venezuela và Iran - những quốc gia chịu lệnh cấm vận của Mỹ.

此外，由于实施了供应多元化战略，中国的能源风险也得到了进一步的缓解。他们从多个供应商处采购石油，对任意单一国家的依赖度都不超过20%，这与其他亚洲国家的做法有显著不同。例如，日本近80%的石油购自沙特阿拉伯和阿联酋。而中国则从8个国家采购了类似比例的石油，其中包括大量来自俄罗斯、委内瑞拉和伊朗等受美国制裁国家的石油。

Thêm vào đó, họ dự trữ lượng dầu lên tới 1,4 tỷ thùng, nhiều hơn lượng dự trữ chiến lược của Mỹ với 414 triệu thùng dầu, theo công ty nghiên cứu thương mại toàn cầu Kpler. Giới phân tích ước tính Trung Quốc có thể duy trì trong bảy tháng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Để so sánh, Hàn Quốc phụ thuộc 70% lượng dầu qua eo biển này, với lượng dự trữ không đủ dùng trong hai tháng.

此外，根据全球贸易研究公司Kpler的数据，中国的石油储备高达14亿桶，远超美国4.14亿桶的战略储备。分析人士估计，即便霍尔木兹海峡长期处于关闭状态，中国的石油储备也足以维持七个月的消耗。而相比之下，韩国70%的石油需经该海峡进口，其目前的储备量甚至不足以维持两个月。

Họ cũng tăng cường xây dựng các đường ống khí đốt, giảm nhập khẩu qua đường biển. Nhờ vị thế địa lý, họ dễ dàng nhập khẩu LNG qua đường ống từ Nga, Myanmar và khu vực Trung Á - lợi thế mà Nhật Bản hay Hàn Quốc khó có được.

而且中国还加快了天然气管道的建设步伐，减少了对海运的依赖。得益于其独特的地理位置，中国可以便捷地通过管道从俄罗斯、缅甸和中亚地区进口天然气，这是日本或韩国难以企及的优势。

Nhờ nhiều thập kỷ hoạch định chính sách cùng sự bùng nổ của xe điện, điện tái tạo, Trung Quốc đang dần tách động lực tăng trưởng khỏi nguồn cung nhiên liệu hóa thạch từ nước ngoài. Chen Lin, Phó chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Rystad Energy, dự báo nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc có khả năng đạt đỉnh trong năm nay, sau đó giảm dần. "Tình hình nước này khó có thể xấu đi, dù tỷ trọng nhập khẩu dầu thô vẫn cao", ông Chen nói.

得益于数十年的政策规划以及电动汽车和可再生能源的蓬勃发展，中国正逐渐将经济增长的动力与境外化石燃料的供应相脱离。能源市场研究机构Rystad Energy的副总裁陈林，中国的石油需求可能在今年达到峰值，随后便将步入一个逐步下行的阶段。陈林表示：“尽管进口原油在其能源结构中的占比依然较高，但该国的能源安全形势不太可能出现恶化。”